ΠΟΛΥΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΑΠΟΦΑΣΗ 760/2016

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Αδικοπραξία. Ευθύνη από διακινδύνευση λόγω πτώσεως
έργου. Πλημμελής συντήρηση έργων. Ηλεκτροπληξία
εναγόντων από πτώση καλωδίου ρεύματος στο έδαφος.
Σωματική βλάβη. Νοσοκομειακή περίθαλψη. Αναπηρία ενάγοντος. Στέρηση συνεισφοράς στις οικογενειακές εργασίες. Συνεκδίκαση αγωγών. Η αντικειμενική ευθύνη της εναγομένης ενισχύεται από το γεγονός ότι είναι κάτοχος και εξουσιαστής πηγής ιδιαίτερων κινδύνων και ευθύνεται έναντι τρίτων για τις ζημίες που προκαλούνται από την λειτουργία τους. Αναπόδεικτος ο ισχυρισμός περί ανωτέρας βίας. Αβάσιμος ο ισχυρισμός περί συνυπαιτιότητας των εναγόντων. Δυσμορφία και δυσλειτουργία στο πρόσωπο του ενάγοντος. Ανάγκη άμβλυνσης της ηθικής βλάβης. Απόφαση προσωρινά εκτελεστή ως προς τον πρώτο ενάγοντα. Δεκτές εν μέρει η αγωγές ως προς την πρώτη εναγομένη.

Απορρίπτεται η αγωγή ως προς τον ανάδοχο επιθεώρησης δικτύων της
πρώτης εναγομένης.

ΤΟ ΠΟΛΥΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές Εύα Πετρίδου, Πρόεδρο
Πρωτοδικών, Ζαφειρούλα Βιττωράτου, Πρωτοδίκη - Εισηγήτρια,
Αικατερίνη Τσέλιου, Πρωτοδίκη και από τη Γραμματέα Ηλέκτρα
Καλοφώνου.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 1η Οκτωβρίου
2015, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:
I. ΤΩΝ ΚΑΛΟΥΝΤΩΝ - ΕΝΑΓΟΝΤΩΝ: 1. .... του ... και 2. ....
συζύγου ..., αμφοτέρων κατοίκων ... Αττικής (οδός ... αρ. ..), οι
οποίοι παραστάθηκαν μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων τους
Νικολάου Παπαδάτου και Κωνσταντίνου Κουτρέτση.
ΤΩΝ ΚΑΘ’ΩΝ Η ΚΛΗΣΗ - ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ: 1. Ανώνυμης εταιρείας
με την επωνυμία «.... » - «....» που εδρεύει στην Αθήνα (οδός ...
αρ. .. και ... αρ. ..) και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία
εκπροσωπήθηκε στο Δικαστήριο από τους πληρεξούσιους
δικηγόρους της Ηλία Γεωργόπουλο, Αδάμ Δήμου και Νικόλαο
Μουτεβελή, 2. Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΔΗΜΟΣΙΑ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε.» - «ΔΕΗ Α.Ε.», που εδρεύει
στην Αθήνα (οδός ... αρ. ..) και εκπροσωπείται νόμιμα και 3. .... του
..., κατοίκου ... Μεσσηνίας, οι οποίοι δεν εκπροσωπήθηκαν από
πληρεξούσιο δικηγόρο και ως προς τους οποίους δηλώθηκε από
τους ενάγοντες παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής.
Οι καλούντες - ενάγοντες ζητούν να γίνει δεκτή, για όσους λόγους
επικαλούνται σε αυτή, η από 11-11- 2014 αγωγή τους, που
κατατέθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου αυτού με αριθμό
καταθέσεως 129323/3755/19- 11-2014, προσδιορίστηκε για τη
δικάσιμο της 26ης-2-2015 και κατόπιν αναβολής επρόκειτο να
συζητηθεί στις 12-11-2015. Δυνάμει, ωστόσο, της από 26-2-2015
κλήσης τους, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου
αυτού με αριθμό καταθέσεως 23945/505/27-2-2015, η συζήτηση
της αγωγής προσδιορίσθηκε, κατόπιν αποδοχής σχετικής αίτησης
προτίμησης, για τη συντομότερη δικάσιμο της 14ης-5-2015, οπότε
και η συζήτηση αναβλήθηκε εκ νέου για τη δικάσιμο που
αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

II. ΤΗΣ ΚΑΛΟΥΣΑΣ- ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ: .... του ..., κατοίκου ...
Μεσσηνίας, η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου
δικηγόρου της Αλέξανδρου Σπυρίδωνος.
ΤΩΝ ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ: 1. Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «....
» - «.....» που εδρεύει στην Αθήνα (οδός ... αρ. .. και ... αρ. ..) και
εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε στο Δικαστήριο
από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Ηλία Γεωργόπουλο,
Αδάμ Δήμου και Νικόλαο Μουτεβελή, 2. Ανώνυμης εταιρείας με την
επωνυμία «ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε.» - «ΔΕΗ
Α.Ε.», που εδρεύει στην Αθήνα (οδός ... αρ. ..) και εκπροσωπείται
νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο
και ως προς την οποία δηλώθηκε από την ενάγουσα παραίτηση
από το δικόγραφο της αγωγής και 3. .... του ..., κατοίκου ...
Μεσσηνίας, ο οποίος παραστάθηκε μετά της πληρεξούσιας
δικηγόρου του Ζωής Τσοροβά.

Η ενάγουσα ζητεί να γίνει δεκτή για όσους λόγους επικαλείται σε
αυτή, η από 17-11-2014 αγωγή της, που κατατέθηκε στη
Γραμματεία του Δικαστηρίου αυτού με αριθμό καταθέσεως
128943/3739/18-11-
2014, προσδιορίστηκε για τη δικάσιμο της 26ης-2- 2015 και
κατόπιν αναβολής επρόκειτο να συζητηθεί στις 12-11-2015.
Δυνάμει, ωστόσο, της από 27-2- 2015 κλήσης της που κατατέθηκε
στη Γραμματεία του Δικαστηρίου αυτού με αριθμό καταθέσεως
23959/506/27- 2-2-2015, η συζήτηση της αγωγής προσδιορίσθηκε,
για τη συντομότερη δικάσιμο της 14ης-5-2015, οπότε και η
συζήτηση αναβλήθηκε εκ νέου για τη δικάσιμο που αναφέρεται
στην αρχή της παρούσας.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των
παρισταμένων διαδίκων, ζήτησαν να γίνουν δεκτά όσα
αναφέρονται στα πρακτικά και στις προτάσεις που κατέθεσαν.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ
ΝΟΜΟ

Νόμιμα φέρονται προς συζήτηση με τις από 26-2-2015 (αριθμός
καταθέσεως 23945/505/27-2-2015) και από 27-2-2015 (αριθμός
καταθέσεως 23959/506/27-2-2-2015) κλήσεις, οι από 11-11-2014
(αριθμός καταθέσεως 129323/3755/19-11-2014) και από 17-11-
2014 (αριθμός καταθέσεως 128943/3739/18-11-
2014) αγωγές, που εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού,
είναι συναφείς, υπάγονται στην ίδια διαδικασία και επομένως
πρέπει να ενωθούν και να συνεκδικασθούν, γιατί, κατά την κρίση
του Δικαστηρίου, διευκολύνεται με τον τρόπο αυτό η διεξαγωγή της
δίκης και επέρχεται μείωση των εξόδων (άρθρο 246 ΚΠολΔ).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 294, 295 παρ. 1
και 297 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η παραίτηση του ενάγοντος από το
δικόγραφο της αγωγής μπορεί να γίνει και με προφορική δήλωσή
του, η οποία καταχωρείται στα πρακτικά και επιφέρει κατάργηση
της δίκης, χωρίς τη συναίνεση του εναγομένου, πριν ο ενάγων
προχωρήσει στην προφορική συζήτηση της ουσίας της υποθέσεως
(ΟλΑΠ 4/1992, ΑΠ 1015/2012 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Εν προκειμένω, με
προφορική δήλωση που καταχωρήθηκε στα πρακτικά, πριν από
την έναρξη της συζήτησης της υποθέσεως, οι ενάγοντες της από
11-11-2014 αγωγής (εφεξής υπό I αγωγή) παραιτήθηκαν από το
δικόγραφο της αγωγής τους ως προς τη δεύτερη και τρίτο των
εναγομένων, ενώ η ενάγουσα της από 17-11-2014 αγωγής (εφεξής
υπό II αγωγή) παραιτήθηκε από το δικόγραφο της αγωγής της ως
προς τη δεύτερη εναγομένη. Επομένως, πρέπει να θεωρηθεί πως
η μεν υπό I αγωγή δεν ασκήθηκε ως προς τους δεύτερη και τρίτο
των εναγομένων, η δε υπό II αγωγή δεν ασκήθηκε ως προς τη
δεύτερη εναγομένη και επήλθε κατάργηση της δίκης ως προς τους
διαδίκους αυτούς (άρθρο 295 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Α. Με τις διατάξεις του Ν 4001/2011 «Για τη λειτουργία
Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, για
Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και
άλλες ρυθμίσεις» (Α` 179) μεταφέρθηκε στην εθνική έννομη τάξη η
Οδηγία 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του
Συμβουλίου «σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και για την κατάργηση της οδηγίας

2003/54/ΕΚ». Ειδικότερα, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων
122 επ. του νόμου αυτού, παραχωρήθηκε σε θυγατρική εταιρεία
της «ΔΕΗ ΑΕ», υπό την επωνυμία «... », κατόπιν άδειας της
Ρ.Α.Ε., η διαχείριση του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής
Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ), δηλαδή του δικτύου διανομής ηλεκτρικής
ενέργειας της «ΔΕΗ ΑΕ» που είναι εγκατεστημένο στην Ελληνική
Επικράτεια, το οποίο αποτελείται από γραμμές μέσης και χαμηλής
τάσεως και εγκαταστάσεις διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς
και από γραμμές και εγκαταστάσεις υψηλής τάσεως που έχουν
ενταχθεί στο δίκτυο αυτό (άρθρο 2 παρ. 3 περ. ιδ Ν. 4001/2011),
με σκοπό ιδίως τον αποτελεσματικό διαχωρισμό των συστημάτων
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από τις δραστηριότητες
παραγωγής και προμήθειας (βλ. άρθρο 9 και αιτιολογικές σκέψεις
9-17 της οδηγίας). Η απόσχιση του συγκεκριμένου κλάδου από τη
«ΔΕΗ ΑΕ» και στη συνέχεια η μεταβίβασή του (εισφορά του) από
εκείνη στη «....» και αντίστοιχα η απορρόφησή του από την
τελευταία λόγω συγχώνευσης, εγκρίθηκαν με την υπ’ αριθμόν
../23.4.2012 απόφαση του Περιφερειάρχη Αττικής (ΦΕΚ
../30.4.2012, τεύχος ΑΕ-ΕΠΕ και ΓΕΜΗ). Μετά τη μεταβίβαση
αυτή, η οποία εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή, η «....»
υποκαταστάθηκε αυτοδίκαια σε όλα τα δικαιώματα και
υποχρεώσεις της ΔΕΗ Α.Ε που αφορούν τον εισφερόμενο κλάδο.
Στο άρθρο 127 του ίδιου νόμου ορίζεται περαιτέρω, ότι η «....»
είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη, τη λειτουργία και τη συντήρηση,
υπό οικονομικούς όρους του ΕΔΔΗΕ ώστε να διασφαλίζεται η
αξιόπιστη, αποδοτική και ασφαλής λειτουργία του. Η διαχείριση του
ΕΔΔΗΕ, σύμφωνα με το άρθρο 128 του νόμου διενεργείται
σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, ο
οποίος καταρτίζεται από τη ...., που υποβάλλει τη γνώμη της στη
ΡΑΕ, πλην όμως, ο προβλεπόμενος στην εν λόγω διάταξη κώδικας
δεν έχει εισέτι καταρτισθεί, ως εκ τούτου δε, εξακολουθούν να
ισχύουν οι διατάξεις των άρθρων 211 και 213 του κανονισμού
εγκαταστάσεως και συντηρήσεως υπαιθρίων γραμμών που
εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 2 α.ν. 1672/1951 (σχετ.
και άρθρο 12 α.ν. 100/1967) και εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμόν
70261/2374/1967 απόφαση του Υπουργού Βιομηχανίας (ΦΕΚ
../6.10.1967), από τις οποίες προκύπτει ότι οι προστηθέντες από
τη ΔΕΗ -και ήδη μετά το Ν. 4001/2011 από τη ...- εργατοϋπάλληλοι
έχουν υποχρέωση να επιβλέπουν και να συντηρούν το δίκτυο,

μεριμνώντας για τη λήψη όλων των απαραιτήτων μέτρων προς
αποτροπή ζημιών.

Β. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 298, 299, 330 εδ. β`,
914 και 932 ΑΚ προκύπτει ότι η αδικοπρακτική ευθύνη προς
αποζημίωση ή (και) προς ικανοποίηση της ηθικής βλάβης
προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια, επέλευση
περιουσιακής ζημίας ή (και) ηθικής βλάβης και ύπαρξη αιτιώδους
συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς του δράστη και της,
περιουσιακού ή μη χαρακτήρα, ζημίας. Παράνομη είναι η
συμπεριφορά που αντίκειται σε απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα
δικαίου, ο οποίος απονέμει δικαίωμα ή προστατεύει συγκεκριμένο
συμφέρον του ζημιωθέντος, μπορεί δε η συμπεριφορά αυτή να
συνίσταται σε θετική ενέργεια ή σε παράλειψη ορισμένης
ενέργειας. Για την κατάφαση της παρανομίας δεν απαιτείται
παράβαση συγκεκριμένου κανόνα δικαίου, αλλά αρκεί η αντίθεση
της συμπεριφοράς στο γενικότερο πνεύμα του δικαίου ή στις
επιταγές της έννομης τάξεως. Έτσι, παρανομία συνιστά και η
παράβαση της γενικής υποχρεώσεως πρόνοιας και ασφάλειας στο
πλαίσιο της συναλλακτικής και γενικότερα της κοινωνικής
δραστηριότητας των ατόμων, δηλαδή η παράβαση της, κοινωνικώς
επιβεβλημένης και εκ της θεμελιώδους δικαιϊκής αρχής της
συνεπούς συμπεριφοράς απορρέουσας, υποχρεωσεως λήψεως
ορισμένων μέτρων επιμέλειας για την αποφυγή προκλήσεως
ζημίας σε έννομα αγαθά τρίτων προσώπων. Αμέλεια, ως μορφή
υπαιτιότητας, υπάρχει όταν, εξαιτίας της παραλείψεως του δράστη
να καταβάλει την επιμέλεια που αν κατέβαλλε - με μέτρο τη
συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς εκπροσώπου του
κύκλου δραστηριότητάς του - θα ήταν δυνατή η αποτροπή του
ζημιογόνου αποτελέσματος, αυτός (δράστης) είτε δεν προέβλεψε
την επέλευση του εν λόγω αποτελέσματος, είτε προέβλεψε μεν το
ενδεχόμενο επελεύσεώς του, ήλπιζε όμως ότι θα το αποφύγει.
Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει όταν η παράνομη και υπαίτια
συμπεριφορά του δράστη ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της
κοινής πείρας, ικανή, κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία
των πραγμάτων, να επιφέρει τη ζημία και την επέφερε στη
συγκεκριμένη περίπτωση. Εξάλλου, στη διάταξη του άρθρου 925
ΑΚ ορίζεται ότι ο κύριος ή νομέας κτίσματος ή άλλου έργου που
συνέχεται με το έδαφος, ευθύνεται για τη ζημία που προξενήθηκε

σε τρίτον εξαιτίας ολικής ή μερικής πτώσης του, εκτός αν αποδείξει
ότι η πτώση δεν οφείλεται σε ελαττωματική κατασκευή ή σε
πλημμελή συντήρηση του. Με τη διάταξη αυτή, καθιερώνεται
γνήσια αντικειμενική ευθύνη (ευθύνη από διακινδύνευση) του
κυρίου ή νομέως κτίσματος ή άλλου έργου, για τη ζημία που
προκάλεσε η πτώση του σε τρίτο. Αυτός, όπως προβλέπει η
διάταξη, απαλλάσσεται αν αποδείξει ότι η πτώση του κτίσματος δεν
οφειλόταν σε ελαττωματική κατασκευή ή πλημμελή συντήρηση. Το
μόνο δηλαδή που τεκμαίρεται είναι το ότι η πτώση προήλθε κατ`
αιτιώδη συνάφεια από ελαττωματική κατασκευή ή πλημμελή
συντήρηση και για να απαλλαγεί ο κύριος ή νομέας πρέπει να
αποδείξει ακριβώς, ότι τέτοιος αιτιώδης σύνδεσμος δεν υπάρχει,
γιατί η πτώση δεν οφείλεται σε ελαττωματική κατασκευή ή
πλημμελή συντήρηση του κτιρίου ή του άλλου έργου, άλλα σε
έτερο λόγο, όπως είναι η ενέργεια τρίτου ή το γεγονός της
ανώτερης βίας, ήτοι κάποιο εξαιρετικό και απρόβλεπτο γεγονός,
του οποίου η επέλευση ήταν αναπότρεπτη ως εκ της φύσης του,
μη δυναμένη να αποτραπεί ακόμη και με μέτρα άκρας επιμέλειας
και σύνεσης, τέτοια δε γεγονότα (φυσικά) είναι ο σεισμός, η
καθίζηση του εδάφους, ο κεραυνός, η ασυνήθης καταιγίδα κ,λ.π..
Πταίσμα του κυρίου ή νομέα, δικό του ή των προστηθέντων του,
δεν απαιτείται ούτε τεκμαίρεται. Οι προϋποθέσεις, επομένως,
εφαρμογής της ως άνω διάταξης είναι: 1) Ο υπεύθυνος προς
αποζημίωση πρέπει να είναι κύριος ή νομέας του κτίσματος ή του
συνεχομένου μετά του εδάφους άλλου έργου κατά την πτώση
αυτών. 2) Να πρόκειται περί κτίσματος ή άλλου έργου
συνεχομένου μετά του εδάφους. Ως κτίσμα νοείται κάθε ανθρώπινο
δομικό δημιούργημα, που συνδέεται σταθερά με το έδαφος, πάνω
ή κάτω απο την επιφάνεια του, αδιαφορα απο την κατα στάση ή
τον προορισμό του. Στην έννοια του «άλλου έργου»
περιλαμβάνεται κάθε τεχνητό αντικείμενο, που συνδέεται με το
έδαφος και εγκυμονεί κίνδυνο από πιθανή κατάρρευσή του και
που, λόγω του τρόπου κατασκευής και της ιδιομορφίας του, δεν
μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν «κτίσμα». Έτσι «άλλα έργα»
θεωρούνται (και) οι εγκαταστάσεις παραγωγής, διανομής και
χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας, όπως λ.χ. οι κολώνες καλωδίων και
οι αγωγοί ηλεκτρικού ρεύματος. 3) Η ζημία του τρίτου πρέπει να
επήλθε εξαιτίας της πτώσεως του κτίσματος, ή του άλλου έργου
ολικής ή μερικής. Ως πτώση νοείται η λύση των τεχνικών
συνδέσμων των διαφόρων υλικών του ή και η χαλάρωση στις

συνδέσεις του με συνέπεια είτε την ολική ή μερική κατάρρευσή του
είτε την ολική ή μερική υποχώρησή του, κάτω από μία
συνηθισμένη δύναμη. Επομένως εμπίπτει στην έννοια της
«πτώσης» και η περίπτωση διαρροής ρεύματος, καθώς και η
αποκόλληση καλωδίου ηλεκτρικού ρεύματος. Η επίκληση της
διάταξης του άρθρου 925 ΑΚ δεν αποκλείει, περαιτέρω, την
εφαρμογή των γενικών διατάξεων περί αδικοπραξιών (πρβλ. ΑΠ
755/2009, ΕφΑΘ 286/2011, ΕφΑΘ 9369/1987 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ,
επίσης βλ. Βοσινάκη σε Γεωργιάδη- Σταθόπουλο ΑΚ, 925 αρ. 5-
14, Π. Κορνηλάκης Ειδικό Ενοχικό Δίκαιο I εκδ. 2002 σελ. 564 επ.,
Κ.Δ Παντελίδου παρατηρήσεις επί της ΕφΛαρ 598/2006 ΝοΒ 2008.
327).

Γ. Τέλος, από την διάταξη του άρθρου 10 παρ. 5 του ν.δ.
4104/1965, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 18 παρ. 1 του ν.
4476/1965, σε συνδυασμό με το άρθρο 18 του ν. 1654/1986,
προκύπτει ότι, σε περίπτωση αναπηρίας ή θανατώσεως
ασφαλισμένου στο ΙΚΑ, η αξίωση αποζημιώσεως του
ασφαλισμένου ή των μελών της οικογένειας του, η απορρέουσα
από τα άρθρα 928 και 929 Α.Κ, κατά του υπόχρεου, μεταβιβάζεται
στο ΙΚΑ από την ημέρα που γεννήθηκε η σχετική αξίωση. Για να
λειτουργήσει το σύστημα της αυτοδίκαιης μεταβιβάσεως στο ΙΚΑ
της αξιώσεως αποζημιώσεως του παθόντος κατά του ζημιώσαντος
τρίτου, πρέπει να συντρέχει ποιοτική και ποσοτική αντιστοιχία
μεταξύ των παροχών του ΙΚΑ προς τον ασφαλισμένο και των
αξιώσεων αποζημιώσεως του παθόντος κατά του υπόχρεου τρίτου.
Η αντιστοιχία δε αυτή συντρέχει όταν αμφότερες οι παροχές είναι
ομοειδείς και υπηρετούν τον ίδιο σκοπό. Τούτο συμβαίνει όταν οι
παροχές τελούν μεταξύ τους, από χρονική και ποιοτική άποψη, σε
μία εσωτερική συνάφεια. Τέτοια δε σχέση αντιστοιχίας υφίσταται
(και) μεταξύ της σύνταξης αναπηρίας που χορηγεί το ΙΚΑ στον
παθόντα λόγω της ανικανότητας προς εργασία και της σχετικής
αξίωσης αποζημίωσης του παθόντος για την ίδια χρονική περίοδο,
όπως και μεταξύ του παραπληγικού επιδόματος ή του επιδόματος
αναπηρίας που χορηγεί το ΙΚΑ και της δαπάνης για την αμοιβή
προσώπου, απασχολούμενου με την επίβλεψη, περιποίηση και
συμπαράσταση του παθόντος. Εφ` όσον συντρέξουν οι
προϋποθέσεις αυτές, επέρχεται η μεταβίβαση της απαιτήσεως στο
ΙΚΑ. Σύμφωνα δε με την διάταξη του άρθρου 47 παρ. 6 του ν.

3518/2006, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ α` 272/21.12.2006 και
έκτοτε τέθηκε σε ισχύ, οι διατάξεις του άρθρου 10 παρ. 5 του ν.δ.
4104/1960, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 18 του ν.
4476/1965 και συμπληρώθηκε με το άρθρο 18 του ν. 1654/1986,
έχουν ανάλογη εφαρμογή και στους ασφαλιστικούς οργανισμούς
ελευθέρων επαγγελματιών, ανεξαρτήτως απασχολουμένων, καθώς
και στον ΟΓΑ. Ενόσω, επομένως, συντρέχουν οι προϋποθέσεις
εφαρμογής των ανωτέρω νόμων, περιορίζεται αντιστοίχως η
εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 930 παρ. 3 ΑΚ εν σχέσει
προς το δικαίωμα του ζημιωθέντος να απαιτήσει αθροιστικώς την
αποζημίωση από τον υπόχρεο και την ασφαλιστική παροχή από τα
ως άνω ασφαλιστικά ταμεία (ΑΠ 163/2012, ΕφΠειρ 170/2014,
ΕφΑΘ 6376/1998 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Με την υπό κρίση υπό - I - από 11-11-2014 (αριθμ. καταθέσεως
129323/3755/19-11-2014) αγωγή, οι ενάγοντες, .... και ....,
ισχυρίζονται ότι στις 16-5-2013, στην περιοχή «...» του Δήμου ...
Μεσσηνίας, έσπασε, λόγω παλαιότητας, τμήμα της οριζόντιας
τραβέρσας, που είναι τοποθετημένη σε ξύλινη κολώνα επί της
οποίας (τραβέρσας) στηρίζονται ηλεκτροφόροι αγωγοί (καλώδια
ρεύματος). Ότι εξαιτίας της θραύσης, ο ηλεκτροφόρος αγωγός, που
στηριζόταν στην τραβέρσα, σχημάτισε «κοιλιά» και ήρθε σε επαφή
με κλαδιά υποκείμενων ελαιοδένδρων, με αποτέλεσμα να
προκληθεί πυρκαγιά. Ότι ο ενάγων, που διατηρεί αγροτεμάχιο
στην περιοχή, προσέγγισε το σημείο, πλησιάζοντας δε στον
αγωγό, που ήταν αδύνατον να αντιληφθεί, λόγω του καπνού,
ηλεκτροδοτήθηκε από αυτόν, ένεκα της υπερβολικής τάσης του
αγωγού, που είχε δημιουργήσει ένα αόρατο ηλεκτρικό πεδίο,
εκτεινόμενο περί τα 20 εκατοστά. Ότι εξαιτίας της ηλεκτροπληξίας,
υπέστη βαρείς τραυματισμούς, που επέφεραν, μεταξύ άλλων, τον
ακρωτηριασμό των δύο χεριών του, καθώς και των πελμάτων των
ποδιών του. Ότι αποκλειστικώς υπαίτια για την πρόκληση του εν
λόγω συμβάντος και των συνακόλουθων σωματικών βλαβών του
ενάγοντος, είναι η πρώτη εναγομένη, η οποία είναι υπεύθυνη για
τη λειτουργία και συντήρηση του ΕΔΔΗΕ, καθώς και οι υπ’ αυτής
προστηθέντες. Ότι η δεύτερη ενάγουσα στερήθηκε λόγω της
επελθούσας εκ του ανωτέρω ατυχήματος αναπηρίας του πρώτου
ενάγοντος- συζύγου της, τις υπηρεσίες που ο τελευταίος
προσέφερε στη συζυγική τους οικία.

Με βάση το ιστορικό αυτό και όπως το αίτημα της αγωγής
παραδεκτώς (άρθρα 223, 295 και 297 ΚΠολΔ) περιορίσθηκε, δια
των προτάσεών τους και με δήλωση των πληρεξουσίων δικηγόρων
τους προφορικά στο ακροατήριο, που καταχωρήθηκε στα
ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά, ζητούν: ο μεν πρώτος
ενάγων (....) να υποχρεωθεί η πρώτη εναγομένη να του καταβάλει
α) το ποσό των 111.491,00 ευρώ, ως αποζημίωση για διαφυγόντα
εισοδήματα από 17-5- 2013 έως 16-5-2018 εφάπαξ, λόγω
σπουδαίου λόγου, άλλως σε μηνιαίες καταβολές ύψους 2.875,00
ευρώ εκάστης για τους δύο πρώτους μήνες και ποσού 1.832,12
ευρώ εκάστης για το μετέπειτα χρονικό διάστημα, β) το ποσό των
15.080,00 ευρώ για πλασματική δαπάνη αποκλειστικής νοσοκόμας
για το χρονικό διάστημα από 17-5-2013 έως 5-8- 2013, γ) το ποσό
των 41.400,00 ευρώ για πλασματική δαπάνη αποκλειστικής
νοσοκόμας για το χρονικό διάστημα από 6-8-2013 έως 11-11-2014,
δ) το ποσό των 162.000,00 ευρώ για μελλοντική δαπάνη
αποκλειστικής νοσοκόμας από 12- 11-2014 έως 11-11-2019,
εφάπαξ, λόγω σπουδαίου λόγου, άλλως σε ισόποσες μηνιαίες
καταβολές ύψους 2.700,00 ευρώ εκάστης, ε)το ποσό των
186.285,00 ευρώ για μελλοντική δαπάνη αγοράς και συντήρησης
ορθοπεδικών βοηθημάτων και τεχνητών μελών, στ) το ποσό των
14.400,00 ευρώ για δαπάνη βελτιωμένης διατροφής από 6-8-2013
έως 6-8-2017, εφάπαξ, λόγω σπουδαίου λόγου, άλλως σε
ισόποσες μηνιαίες καταβολές ύψους 300,00 ευρώ εκάστης, ζ) το
ποσό των 278.000,00 ευρώ για μελλοντική δαπάνη χειρουργικών
πλαστικών επεμβάσεων, η) το ποσό των 400.000,00 ευρώ, ως
πρόσθετη αποζημίωση λόγω της προκληθείσας μόνιμης
αναπηρίας του και θ) το ποσό των 500.000,00 ευρώ, ως εύλογη
ικανοποίηση, λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη, στο οποίο δεν
περιλαμβάνεται το ποσό των 44,00 ευρώ, το οποίο επιφυλάσσεται
να διεκδικήσει ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων, παριστάμενος
ως πολιτικώς ενάγων, ήτοι συνολικά ζητεί να του καταβληθεί το
ποσό των 1.708.736,00 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επόμενη
της επίδοσης της αγωγής, άλλως, ως προς τα υπό α, δ και στ
κονδύλια, με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση καταβολής
εκάστης δόσεως. Η δεύτερη ενάγουσα (....), ζητεί να υποχρεωθεί η
πρώτη εναγομένη να της καταβάλει το ποσό των 16.200,00 ευρώ,
λόγω στέρησης της συνεισφοράς του συζύγου της στις

οικογενειακές εργασίες, για το χρονικό διάστημα από 16-5-2013
έως 16-5-2018, σε ισόποσες μηνιαίες καταβολές ύψους 270,00
ευρώ εκάστης, με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση καταβολής
εκάστης δόσης. Επίσης, αμφότεροι οι ενάγοντες ζητούν να
κηρυχθεί η απόφαση προσωρινώς εκτελεστή και να καταδικαστεί η
πρώτη εναγομένη στη δικαστική τους δαπάνη. Με την υπό II από
17-11-2014 (αριθμ. καταθέσεως 128943/3739/18-11-2014) αγωγή,
η ενάγουσα (.... ) επικαλούμενη το ίδιο, όπως και στην υπό I
αγωγή, συμβάν της 16ης- 5-2013, ήτοι την πτώση καλωδίου
ρεύματος, λόγω θραύσης της ξύλινης τραβέρσας της κολώνας που
στηρίζει ηλεκτροφόρους αγωγούς, ισχυρίζεται ότι προσεγγίζοντας
το σημείο, πλησίασε τον αγωγό, που ήταν αδύνατον να αντιληφθεί,
λόγω του καπνού, και ηλεκτροδοτήθηκε από αυτόν, ένεκα της
υπερβολικής τάσης του αγωγού, που είχε δημιουργήσει ένα
αόρατο ηλεκτρικό πεδίο. Ότι εξαιτίας της ηλεκτροπληξίας, υπέστη
βαρείς τραυματισμούς, όπως αυτοί περιγράφονται λεπτομερώς
στην αγωγή της. Ότι αποκλειστικώς υπαίτια για την πρόκληση του
εν λόγω συμβάντος και των συνακόλουθων σωματικών βλαβών
της, είναι η πρώτη εναγομένη, η οποία είναι υπεύθυνη για τη
λειτουργία και συντήρηση του ΕΔΔΗΕ, καθώς και οι υπ’ αυτής
προστηθέντες, εις εκ των οποίων είναι και ο τρίτος εναγόμενος
(....), υπεύθυνος για τον έλεγχο των εγκαταστάσεων της
πρώτης εναγομένης.

Με βάση το ιστορικό αυτό και όπως το αίτημα της αγωγής
παραδεκτώς (άρθρα 223, 295 και 297 ΚΠολΔ) περιορίσθηκε, δια
των προτάσεών της και με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου
της προφορικά στο ακροατήριο, που καταχωρήθηκε στα
ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά, ζητεί να υποχρεωθούν οι
πρώτη και τρίτος των εναγομένων να της καταβάλουν εις
ολόκληρον έκαστος α) το ποσό των 76.494,00 ευρώ, ως
αποζημίωση για διαφυγόντα εισοδήματα από 1-12-2013 έως 1-12-
2025 εφάπαξ, λόγω σπουδαίου λόγου, άλλως σε μηνιαίες
καταβολές, β) το ποσό των 1.055,00 ευρώ για ιατρικές δαπάνες και
νοσήλια, που δεν καλύφθηκαν από τον ασφαλιστικό της
οργανισμό, γ) το ποσό των 3.550,23 ευρώ για δαπάνη
φαρμακευτικών σκευασμάτων, δ) το ποσό των 6.780,00 ευρώ για
πλασματική δαπάνη αποκλειστικής νοσοκόμας, ε) το ποσό των
13.500,00 ευρώ για πραγματική και πλασματική δαπάνη οικιακής

βοηθού, στ) το ποσό των 41.500,00 ευρώ για μελλοντικές
χειρουργικές επεμβάσεις, ζ) το ποσό των 4.618,10 ευρώ για
δαπάνες μετακίνησης, η) το ποσό των 350,00 ευρώ, που
αντιστοιχεί στην αξία των προσωπικών κατεστραμμένων
αντικειμένων της, θ) το ποσό των 2.340,00 ευρώ για δαπάνη
λήψης βελτιωμένης διατροφής για το χρονικό διάστημα από 5-7-
2013 έως 5-11-2014, ι) το ποσό των 260,00 ευρώ για
φιλοδωρήματα που δόθηκαν στο νοσηλευτικό προσωπικό
δημοσίων νοσοκομείων, ια) το ποσό των 1.500,00 ευρώ για
δαπάνη φυσικοθεραπειών, ιβ) το ποσό των 100.000,00 ευρώ, ως
πρόσθετη αποζημίωση λόγω της προκληθείσας μόνιμης
αναπηρίας της και ιγ) το ποσό των 300.000,00 ευρώ, ως εύλογη
ικανοποίηση, λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη, στο οποίο δεν
περιλαμβάνεται το ποσό των 44,00 ευρώ, το οποίο επιφυλάσσεται
να διεκδικήσει ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων, παρισταμένη
ως πολιτικώς ενάγουσα, ήτοι συνολικά 531.947,33 ευρώ με το
νόμιμο τόκο, για τα υπό -α, στ,η,ιβ και ιγ- κονδύλια από την
επομένη του ατυχήματος, άλλως από την επομένη της επίδοσης
της αγωγής, για τα υπό -β,γ,δ,ε, ζ, θ και ια- κονδύλια από την
επομένη που κάθε επιμέρους κονδύλι αυτών καταβλήθηκε
(πραγματικά ή πλασματικά αναλόγως), άλλως από την επίδοση
της αγωγής και για το υπό -ι- ως κονδύλιο από την επομένη της
επίδοσης της αγωγής. Επίσης, ζητεί να κηρυχθεί η απόφαση
προσωρινώς εκτελεστή και να καταδικαστούν οι εναγόμενοι στη
δικαστική της δαπάνη. Με το ως άνω περιεχόμενο και αιτήματα,
αμφότερες οι αγωγές, αρμοδίως ασκούνται ενώπιον του
Δικαστηρίου αυτού, που είναι καθ’ύλην (άρθρο 18 ΚΠολΔ) και
κατά τόπον αρμόδιο (άρθρο 25 παρ.2 ΚΠολΔ), για να συζητηθούν
κατά την τακτική διαδικασία, είναι πλήρως ορισμένες,
απορριπτομένου του αντίθετου ισχυρισμού των εναγομένων και εν
γένει παραδεκτές, αφού, κατά τα διαλαμβανόμενα στην υπό Α
σκέψη της παρούσας, η πρώτη εναγομένη αμφοτέρων των
αγωγών («....») νομιμοποιείται παθητικώς για όλες τις αξιώσεις
που αφορούν τον εισφερόμενο από τη «ΔΕΗ ΑΕ» σε αυτή κλάδο
διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και, επομένως, και για τις
αδικοπρακτικές αξιώσεις που ασκούνται με τις επίδικες αγωγές.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι η ενάγουσα της υπό II αγωγής,
απαραδέκτως, κατ’ άρθρο 223 ΚΠολΔ επεκτείνει, δια των
προτάσεών της, το αίτημα της αγωγής της και ειδικότερα το υπό -
δ- κονδύλιο αυτής, που αφορά σε δαπάνη αποκλειστικής

νοσοκόμας, ζητώντας να της καταβληθεί ποσό 985,50 ευρώ, πλέον
του ποσού των 6.780,00 ευρώ, το οποίο ζητούσε με την αγωγή
της.
Επιπλέον, αμφότερες οι αγωγές, οι οποίες, κατά τα αναφερόμενα
στην υπό Β μείζονα σκέψη της παρούσας, περιέχουν πραγματική
και νομική βάση που στηρίζεται αφενός μεν στις διατάξεις περί
αδικοπραξιών και αφετέρου σε εκείνες που καθιερώνουν ευθύνη
από διακινδύνευση, λόγω πτώσεως έργου, είναι νόμιμες,
στηριζόμενες, στις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 299, 330, 334,
346, 914, 922, 925, 926 (το τελευταίο ως προς την υπό II αγωγή)
929, 930, 931, 932 ΑΚ, 907,908 και 176 ΚΠολΔ, πλην α) του υπό
-ι- κονδυλίου της υπό II αγωγής, δια του οποίου ζητείται η
αποζημίωση, λόγω της περιουσιακής ζημίας που υπέστη η
ενάγουσα ...., εκ της καταβολής φιλοδωρημάτων σε ιατρικό και
νοσηλευτικό προσωπικό δημοσίων νοσοκομείων, το οποίο είναι
νόμω αβάσιμο, διότι σε περίπτωση ιατρών και νοσηλευτών που
υπηρετούν σε νοσοκομεία εντεταγμένα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας
(ΕΣΥ) δεν καταβάλλεται αμοιβή από τους ασθενείς σε αυτούς, για
τις υπηρεσίες που προσφέρουν μέσα στα πλαίσια της σχέσεως
που διέπει αυτούς με τα νοσοκομεία στα οποία υπηρετούν.
Καταβολή ιδιαίτερης αμοιβής, δεν έχει νομική βάση, αλλά
στηρίζεται στην προσωπική επιθυμία του καταβάλλοντος. Αν
καταβληθεί από τους ασθενείς, τέτοιο ποσό, δεν μπορεί να
αναζητηθεί ως αποζημίωση από τον υπόχρεο (ΕφΛαρ 107/2015
ΤΝΠΔΣΑΝΕΤ, ΕφΠειρ 722/2009, ΕφΑΘ421/2008 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Και β) του παρεπόμενου αιτήματος της υπό II αγωγής περί
καταβολής τόκων είτε από την επομένη του ατυχήματος είτε από
την επομένη της καταβολής (πραγματικής ή πλασματικής) των
αγωγικών κονδυλίων υπό -β, γ, δ, ε, ζ, θ και ια-, το οποίο είναι μη
νόμιμο, ενόψει του ότι πρόκειται για αποζημίωση από αδικοπραξία
και επομένως, οφείλονται τόκοι από την επίδοση της αγωγής (ΑΚ
346), εφόσον ο οφειλέτης δεν κατέστη υπερήμερος από
προηγούμενο χρόνο, συνεπεία οχλήσεως από το δικαιούχο της
απαίτησης, ειδικώς δε το αίτημα (σε αμφότερες της αγωγές) περί
επιδίκασης τόκων από την επομένη της επίδοσης της αγωγής επί
των (επικουρικώς) αιτούμενων περιοδικών παροχών (απώλεια
εισοδημάτων, μελλοντικές δαπάνες), ενόψει του ότι οι τελευταίες εν
μέρει αφορούν χρόνο πριν και εν μέρει χρόνο μετά από την
επίδοση της αγωγής, είναι νόμιμο από την επομένη της επιδόσεως

της αγωγής για τις προ αυτής (επιδόσεως) επιμέρους αξιώσεις και
από την επόμενη ημέρα που η κάθε δόση καθίσταται απαιτητή για
το μετά την επίδοση της αγωγής χρονικό διάστημα, αίτημα που ως
έλασσον θεωρείται ότι υποβάλλεται, εφόσον και για τις μετά την
επίδοση αγωγής περιοδικές παροχές ζητούνται τόκοι από
προγενέστερο διάστημα (ΑΠ 1253/2003, ΕλλΔνη 2004.487).
Επισημαίνεται, επίσης, ότι η διάταξη του άρθρου 36 παρ. 1 του
Β.Δ. της 28.28/1.1.1951, που εξακολουθεί να ισχύει (άρθρο 123 Ν.
4001/2011), δυνάμει της οποίας η ΔΕΗ και πλέον η ...
απολαμβάνει όλων των δικαστικών προνομίων "ως εάν είναι το
δημόσιο”, καθ’ ο μέρος απαγορεύει, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων
των άρθρων 8 ν. 2097/1952 και 909 ΚΠολΔ, τη σε βάρος της
κήρυξη απόφασης προσωρινώς εκτελεστής, θεωρείται
καταργημένη, απορριπτομένου του αντίθετου ισχυρισμού της
πρώτης εναγομένης και των δύο αγωγών, ως ευρισκόμενη σε
αντίθεση με τις αρχές του κράτους δικαίου και της παροχής
πλήρους, έγκαιρης και αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας,
που θεμελιώνονται στις διατάξεις των άρθρων 20 παρ. 1, 94 παρ.
4, 95 παρ. 5 Συντ., 6 παρ. 1 της Ε.Σ.Δ.Α., 1 του Πρώτου
Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της, 2 παρ. 3 και 14 παρ. 1 του Διεθνούς
Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (πρβλ ΕφΑΘ
6457/2011 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Επομένως, πρέπει οι αγωγές, καθ’ο
μέρος κρίθηκαν νόμιμες, να ερευνηθούν περαιτέρω ως προς την
ουσιαστική τους βασιμότητα, δεδομένου ότι για το αντικείμενό τους
καταβλήθηκε το ανάλογο τέλος δικαστικού ενσήμου με τις υπέρ
τρίτων προσαυξήσεις (βλ. για την υπό I αγωγή υπ’αριθμόν ...
διπλότυπο είσπραξης .. Δ.Ο.Υ. ... με τα επ’ αυτού κολληθέντα
ένσημα, υπ’ αριθμόν ... γραμμάτιο ΕΤΑΑ-ΤΑΝ, καθώς και τα υπ’
αριθμόν .., .., .., .. αγωγόσημα με τα επικολληθέντα στο πρώτο εξ
αυτών ένσημα. Για την υπό II αγωγή υπ’ αριθμόν ... διπλότυπο
είσπραξης .. Δ.Ο.Υ. .., υπ’ αριθμόν ... γραμμάτιο είσπραξης ΕΤΑΑ-
ΤΑΝ και υπ’ αριθμόν ... γραμμάτιο είσπραξης ΕΤΑΑ - ΤΠΔΑ).
Οι διατάξεις των άρθρων 450 επ. ΚΠολΔ ρυθμίζουν ειδικά το θέμα
της επίδειξης εγγράφων, κατά τη διάρκεια εκκρεμούς δίκης, στην
οποία το επιδεικτέο έγγραφο πρόκειται να χρησιμοποιηθεί ως
αποδεικτικό στοιχείο (ΕφΑΘ 172/2003, ΕλλΔικ 2003, 998, ΕφΘεσ
1852/2003, Αρμ 2004, 1150). Ο διάδικος που έχει έννομο
συμφέρον να ζητήσει, όπως υποχρεωθεί ο αντίδικος στην επίδειξη
των εγγράφων τα οποία κατέχει, μπορεί, κατά το άρθρο 451 παρ. 1

ΚΠολΔ, να υποβάλει στο δικαστήριο της κύριας δίκης το σχετικό
αίτημα είτε με παρεμπίπτουσα αγωγή είτε και με τις προτάσεις του,
άλλως, ήτοι αν την υποχρέωση επιδείξεως έχει τρίτος, η επίδειξη
μπορεί να ζητηθεί μόνο με παρεμπίπτουσα αγωγή. Η αίτηση
επίδειξης εγγράφων για να είναι ορισμένη πρέπει να εκθέτει το
έννομο συμφέρον του αιτούντος, δηλαδή ότι το έγγραφο είναι
πρόσφορο προς άμεση ή έμμεση απόδειξη λυσιτελούς ισχυρισμού
του αιτούντος την επίδειξη ή προς ανταπόδειξη τέτοιου ισχυρισμού
του αντιδίκου του. Επίσης, για το ορισμένο του σχετικού αιτήματος
πρέπει να αναφέρεται ότι το έγγραφο βρίσκεται στην κατοχή του
αντιδίκου, να προσδιορίζεται το έγγραφο και να περιέχεται με
ακρίβεια το περιεχόμενό του, ώστε να μπορεί να κριθεί, αν
σχετίζεται με το αντικείμενο της αποδείξεως. Με βάση τα ανωτέρω,
είναι αόριστη και ως εκ τούτου απορριπτέα η αγωγή με την οποία
ζητείται να επιδειχθεί αόριστος και ακαθόριστος αριθμός εγγράφων
που εκδόθηκαν από τον εναγόμενο σε ορισμένη χρονική περίοδο
(ΑΠ 168/2015, 1070/2010 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΑΘ 164698/1988
ΕλλΔνη 1993.1366).Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 17 του Ν.
4174/2013 (ήδη άρθρο 92 ΠΔ 28/2015) θεσπίζεται φορολογικό
απόρρητο που απαγορεύει, εκτός ειδικότερων περιπτώσεων που
ορίζει η διάταξη, τη γνωστοποίηση φορολογικών στοιχείων του
φορολογούμενου και προς τη δικαστική αρχή, επαφιεμένου στο
Δικαστήριο να εκτιμήσει αναλόγως την άρνηση του διαδίκου να
προσκομίσει την φορολογική του δήλωση, αν το ζητήσει ο
αντίδικός του (πρβλ. ΑΠ 1831/2007 Ελλ. Δνη 2008.120, ΕφΛαμ
8/2013, ΕφΛαρ. 19/2012 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Εν προκειμένω, η πρώτη εναγόμενη (....) αμφοτέρων των αγωγών
ισχυρίζεται ότι δεν υφίσταται υπαιτιότητά της για την πτώση της
ξύλινης τραβέρσας, διότι αυτή (η πτώση) προκλήθηκε είτε από
κεραυνό είτε από ενέργεια τρίτων προσώπων και ότι εφόσον δεν
οφείλεται σε ελαττωματική κατασκευή ή πλημμελή συντήρηση του
έργου, άλλα σε έτερο λόγο, δεν υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος
μεταξύ του γεγονότος αυτού (της πτώσης) και των σωματικών
βλαβών του .... και της ..... Ο ισχυρισμός αυτός συνιστά
αιτιολογημένη άρνηση των αγωγών, κατά τη βάση αυτών που
στηρίζεται στο άρθρο 914 ΑΚ και ένσταση, κατά τη βάση αυτών
που στηρίζεται στη διάταξη του άρθρου 925 ΑΚ, σύμφωνα με τα
διαλαμβανόμενα στην υπό -Β- σκέψη της παρούσας, η οποία είναι
νόμιμη και ερευνητέα κατ’ουσίαν. Επίσης, ισχυρίζεται ότι

αποκλειστικώς υπαίτιοι για τις σωματικές βλάβες που υπέστησαν,
άλλως, συνυπαίτιοι κατά ποσοστό 95%, είναι οι ενάγοντες .... και
...., οι οποίοι πλησίασαν τον αγωγό δικτύου, χωρίς προφυλάξεις
και χωρίς να έχουν καλέσει προηγουμένως την πυροσβεστική
υπηρεσία. Για τον ίδιο, δε, λόγο ισχυρίζεται ότι οι επίδικες αγωγές
ασκούνται καταχρηστικώς. Επίσης, και ο τρίτος εναγόμενος της
υπό II αγωγής, ...., προέβαλε ισχυρισμό περί συνυπαιτιότητας
της ενάγουσας ..... Οι ισχυρισμοί περί συντρέχοντος πταίσματος
των παθόντων, είναι νόμιμοι στηριζόμενοι στη διάταξη του άρθρου
300 ΑΚ και πρέπει να ερευνηθούν κατ’ουσίαν, ενώ, αντιθέτως, η
επιχειρούμενη να θεμελιωθεί στη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ
ένσταση, είναι απορριπτέα ως νόμω αβάσιμη, διότι τα
επικαλούμενα πραγματικά περιστατικά και αληθή υποτιθέμενα δεν
καθιστούν την άσκηση των αγωγών καταχρηστική. Επιπλέον, η
πρώτη εναγομένη, ζητεί να υποχρεωθεί ο .... (τρίτος εναγόμενος
της υπό II αγωγής) να της καταβάλει λόγω της αποκλειστικής,
άλλως της συντρέχουσας υπαιτιότητάς του, κατά ποσοστό 95%,
όποιο τυχόν ποσό επιδικασθεί εις βάρος της και υπέρ των
εναγόντων. Ο εν λόγω ισχυρισμός περί της αποκλειστικής
υπαιτιότητας του .... συνιστά αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής,
κατά τη βάση αυτής που στηρίζεται στο άρθρο 914 ΑΚ και ένσταση
κατά τη βάση αυτής που στηρίζεται στο άρθρο 925 ΑΚ, η οποία
είναι νόμιμη και ερευνητέα κατ ουσίαν, ενώ ο ισχυρισμός περί
συνυπαιτιότητας του ανωτέρω δεν εχει νόμιμη επιρροή, ενόψει της
εις ολόκληρον ευθύνης των υποχρέων έναντι του ζημιωθέντος (ΑΠ
486/2001 ΕλλΔνη 2002.385). Απορριπτέο, εξάλλου, τυγχάνει και το
αίτημα περί καταβολής στην εναγομένη από το .... του τυχόν
ποσού που θα υποχρεωθεί αυτή να καταβάλει στους ενάγοντες,
διότι τούτο, δηλαδή ο καθορισμός του ποσοστού συμμετοχής των
εις ολόκληρον ευθυνομένων στο ζημιογόνο αποτέλεσμα, θα κριθεί
στη μεταξύ τους δίκη αναγωγής, κατ’ άρθρο 927 ΑΚ, τέτοια δε δίκη
προϋποθέτει άσκηση αγωγής ή παρεμπίπτουσας κατά περίπτωση)
και επομένως το σχετικό δικαίωμα αναγωγής απαραδέκτως
ασκείται, εν προκειμένω, με τις προτάσεις.
Τέλος, η πρώτη εναγόμενη ζητεί να επιδειχθούν από τους
ενάγοντες α) απόφαση της υγειονομικής επιτροπής του ΟΓΑ περί
του ποσοστού αναπηρίας των .... και ...., β) σχετικά έγγραφα -
ιατρικές βεβαιώσεις του .... περί της αναγκαιότητας και του κόστους
αγοράς και συντήρησης ορθοπεδικών μηχανημάτων, διενέργειας

πλαστικών επεμβάσεων, δαπάνης προθέσεων άνω και κάτω
άκρων, λήψης βελτιωμένης διατροφής και ιατρικών επισκέψεων
(βλ. από 23-4-2015 προτάσεις της εναγομένης υπό τις παρ.
Β,Γ,Δ,Κ,Λ,Μ,Ν,Ξ,Ο,Π,Ρ,Σ,Τ), γ) εκκαθαριστικά φορολογίας
εισοδήματος των προαναφερθέντων εναγόντων και αντίγραφα
φορολογικών τους δηλώσεων των ετών 2009 έως και 2013, δ)
δελτία πώλησης των προϊόντων και παραστατικά εξόδων από την
καλλιέργεια του θερμοκηπίου του .... , ε) το μισθωτήριο δυνάμει του
οποίου εκμίσθωσε ο ανωτέρω ενάγων τα θερμοκήπια του και στ)
τη σύμβαση εργασίας με τον θεράποντα που απασχόλησε ο
προαναφερθείς από 15-8-2010 έως 15-2- 2013 και βεβαίωση του
προσώπου αυτού ώστε να προκύπτουν τα στοιχεία του. Με το ως
άνω περιεχόμενο, το αίτημα επίδειξης εγγράφων, σύμφωνα με τα
διαλαμβανόμενα στη μείζονα σκέψη της παρούσας παραγράφου,
παραόεκτως μεν ασκείται με τις προτάσεις, ενώπιον του
Δικαστηρίου αυτού, πλην όμως, τυγχάνει απαράδεκτο στο σύνολό
του, πρωτίστως, λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος, διότι τα
έγγραφα που ζητείται να επιδειχθούν είναι πρόσφορα προς
απόδειξη ισχυρισμών όχι της εναγομένης, που υποβάλει το σχετικό
αίτημα, αλλά, ανπθέτως των εναγόντων. Σε κάθε περίπτωση, το
αίτημα τυγχάνει απορριπτέο, επιπροσθέτως, ως προς τα υπό -α-
και -στ- σκέλη του, ως αλυσιτελώς προβαλλόμενο, διότι οι
ενάγοντες .... και .... προσκομίζουν σχετική βεβαίωση της
διεύθυνσης αναπηρίας του ΙΚΑ, καθώς και το από 6-12-2-2013
ιδιωτικό συμφωνητικό μίσθωσης, ως προς τα υπό -β- και -δ- σκέλη
του, ως απαράδεκτο, λόγω αοριστίας, διότι δεν προσδιορίζονται
επακριβώς τα προς επίδειξη έγγραφα ούτε το περιεχόμενό τους
ενώ, εξάλλου, δεν καθίσταται σαφές - ούτε άλλωστε γίνεται σχετική
επίκληση- πως συνάγεται ότι τα αιτούμενα προς επίδειξη έγγραφα
βρίσκονται στην κατοχή του ενάγοντος, δεδομένου ότι δεν μπορεί
να συναχθεί αυτή (η κατοχή) από το λόγο ότι κατά τη συνήθη
πορεία των πραγμάτων ο διάδικος μπορεί ή πρέπει να τα κατέχει,
ως προς το υπό - γ- σκέλος του, διότι, κατά τα προαναφερθέντα
στη σκέψη της παρούσας παραγράφου, το απόρρητο των
φορολογικών δηλώσεων, συνιστά νόμιμο λόγο αρνήσεως
επιδείξεως των φορολογικών δηλώσεων, με οποιονδήποτε τρόπο
και αν υποβάλλεται το σχετικό αίτημα, ο οποίος κάμπτει το έννομο
συμφέρον για την επίδειξή τους και ως προς το -στ- σκέλος του,
ως αόριστο, διότι δεν γίνεται επίκληση κατοχής των εν λόγω
εγγράφων από τους ενάγοντες και διότι ο ενάγων, σε κανένα

σημείο της αγωγής του, δεν ισχυρίζεται ότι συνήψε σύμβαση
εργασίας με θεράποντα για το χρονικό διάστημα από 15-8-2013
και εφεξής.

Από την ένορκη εξέταση των μαρτύρων των διαδίκων, οι
καταθέσεις των οποίων περιέχονται στα ταυτάριθμα με την
παρούσα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου αυτού
(σημειουμένου ότι επιτρεπτώς δόθηκε, κατά τη συζήτηση της
υποθέσεως, η δυνατότητα εξέτασης όλων των μαρτύρων από τους
πληρεξούσιους δικηγόρους όλων των διαδίκων, ήτοι των διαδίκων
αμφοτέρων των αγωγών, καθώς, λόγω της συνεκδίκασης, ναι μεν
δεν επήλθε ανατροπή της αυτοτέλειας κάθε έννομης σχέσης της
σύνθετης δίκης, ως προς τις προϋποθέσεις του παραδεκτού και
της βασιμότητας εκάστης αγωγής, εντούτοις, η δίκη διεξήχθη σε
κοινή διαδικασία ύστερα από κοινή συζήτηση και κοινή αποδεικτική
πορεία, απορριπτομένου του αντίθετου ισχυρισμού των
εναγομένων -πρβλ. ΕφΑΘ 3587/2008 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ), από όλα τα
έγγραφα που νομίμως προσκομίζονται μετ’ επικλήσεως από τους
διαδίκους, είτε προς άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή
δικαστικών τεκμηρίων [εκτός από την υπ’ αριθμό πρωτοκόλλου
../6-5-2013 βεβαίωση του Αγροτικού Συνεταιρισμού ... και την άνευ
χρονολογίας βεβαίωση του ιδίου συνεταιρισμού, που
προσκομίζουν οι ενάγοντες της υπό I αγωγής, οι οποίες αποτελούν
ανεπίτρεπτο αποδεικτικό μέσο και δεν λαμβάνονται υπόψη ούτε
για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, ως μαρτυρίες τρίτων που
δόθηκαν χωρίς όρκο κατά τρόπο μη προβλεπόμενο από τον
Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και, ενόψει της χρονολογίας που
φέρει το πρώτο εκ των ανωτέρω εγγράφων και του περιεχομένου
του δεύτερου, συνάγεται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, ότι
συντάχθηκαν για να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικό μέσο στην
παρούσα, μεταξύ άλλων, δίκη, χωρίς να τηρηθούν οι σχετικές
δικονομικές διατάξεις [(βλ. ΟλΑΠ 8/1987 ΕλΔνη 28.629 ΑΠ
109/2004 ΕλλΔνη 2004.732, ΑΠ 355/2001 ΕλΔνη 43.112)], για
μερικά εκ των οποίων γίνεται ειδική αναφορά κατωτέρω, χωρίς
όμως να παραλειφθεί κάποιο για την ουσιαστική διάγνωση της
διαφοράς, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται: α) οι εξετάσεις
μαρτύρων κλπ., κατά τη διενεργηθείσα προανάκριση, καθώς και οι
αποφάσεις άλλων δικαστηρίων, που εκτιμώνται ελεύθερα στην
παρούσα δίκη ως δικαστικά τεκμήρια (βλ. ΑΠ 154/1992, ΕλλΔνη

33.814), β) τα ανεπικύρωτα αντίγραφα και αθεώρητα έγγραφα που
προσκομίζουν οι ενάγοντες, τα οποία, απορριπτομένου του
αντίθετου ισχυρισμού των εναγομένων, εκτιμώνται ως μη
πληρούντα τους όρους αποδεικτικά μέσα (ΟλΑΠ 13/1998, ΑΠ
363/2001 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ), γ) οι υπ’ αριθμόν ../2014, ../2014 και
../2014 ένορκες βεβαιώσεις, ενώπιον του Ειρηνοδίκου Πατρών,
Καλαμάτας και Κορίνθου αντιστοίχως, καθώς και η υπ’ αριθμόν
../2014 ένορκη βεβαίωση ενώπιον του συμβολαιογράφου
Κυπαρισσίας ...., οι οποίες ελήφθησαν στα πλαίσια προηγούμενης
δίκης ασφαλιστικών μέτρων και λαμβάνονται υπόψιν ως δικαστικά
τεκμήρια (ΑΠ 891/2000 ΕλΔ 2001.392), δ) οι γνωμοδοτήσεις
προσώπων που έχουν ειδικές γνώσεις επιστήμης, τις οποίες
νομίμως επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι και οι οποίες
συντάχθηκαν ύστερα από αίτησή τους και αποτελούν ειδική
κατηγορία εγγράφων, το περιεχόμενο των οποίων εκτιμάται
ελεύθερα από το Δικαστήριο (ΟλΑΠ 848/1981 ΝοΒ 1982.441,
ΟλΑΠ 8/2005 ΕλλΔνη 2005.694) και ε) οι προσκομιζόμενες
φωτογραφίες (άρθρα 444 παρ. 3, 448 παρ. 2 και 457 παρ. 4 του
ΚΠολΔ), καθώς, επίσης, από τις υπ’αριθμόν ... και .../9-9-2015
ένορκες βεβαιώσεις, ενώπιον της Ειρηνοδίκου Πατρών, που
νομίμως προσκομίζει και επικαλείται η πρώτη εναγομένη, οι οποίες
ελήφθησαν κατόπιν προηγούμενης εμπρόθεσμης και νομότυπης
κλήτευσης των αντιδίκων της (βλ. υπ’ αριθμόν ..., .../4-9-2015
εκθέσεις επιδόσεως της Δικαστικής Επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο
Αθηνών ..., υπ’ αριθμόν .../4-9-2015 έκθεση επιδόσεως του
Δικαστικού Επιμελητή στο Πρωτοδικείο Κυπαρισσίας .... και υπ’
αριθμόν ../4-9-2014 έκθεση επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητή
στο Πρωτοδικείο Καλαμάτας ....), σε συνδυασμό με τα διδάγματα
της κοινής πείρας, αποδείχθηκαν κατά την κρίση του Δικαστηρίου
τα εξής:

Στην περιοχή «....» ... Ηλείας και πλησίον του αγροτεμαχίου
ιδιοκτησίας ...., υπήρχε ξύλινη κολώνα, από την οποία διέρχονταν
τρεις εναέριοι ηλεκτροφόροι αγωγοί μέσης τάσης (περίπου 20.000
βολτ), οι οποίοι στηρίζονταν, μέσω μονωτήρων, σε δύο οριζόντιες
ξύλινες τραβέρσες, σχηματίζοντας με εκείνη ένα νοητό σχήμα «Τ»,
σε απόσταση περίπου επτά μέτρων από το έδαφος. Κάτω από τις
τραβέρσες αυτές, υπήρχε ακόμα μία οριζόντια τραβέρσα, σε ύψος
περίπου έξι μέτρων από το έδαφος, πάνω στην οποία στηρίζονταν,

μέσω μονωτήρων, άλλοι εναέριοι ηλεκτροφόροι αγωγοί, επίσης
μέσης τάσης (περίπου 20.000 βολτ), οι οποίοι και τροφοδοτούσαν
μετασχηματιστή, που ηλεκτροδοτούσε την γύρω περιοχή. Τμήμα
του άκρου της προαναφερόμενης (μονής) οριζόντιας τραβέρσας,
με μήκος αυτού περίπου 25 εκατοστά, που χρησιμοποιείτο για τη
στήριξη των αγωγών προς το μετασχηματιστή, στις 16-5-2013 και
περί ώρα 14:00 - 15:00, έσπασε και έτσι ο ηλεκτροφόρος αγωγός,
που στηριζόταν στο ίδιο άκρο, σχημάτισε καμπύλη τροχιά
(«κοιλιά»), στο ενδιάμεσο διάστημα με την επόμενη κολώνα και σε
πολύ μικρή απόσταση από το έδαφος, όχι μεγαλύτερη του ενός
μέτρου. Κατά την πτώση του και την ταλάντωσή του, ο αγωγός
από τη σπασμένη τραβέρσα ήλθε σε επαφή με κλαδιά
υποκείμενων ελαιοδένδρων, με αποτέλεσμα να προκληθεί
πυρκαγιά. Τη φωτιά αντιλήφθηκε, αρχικώς, η ...., ενάγουσα της
υπό II αγωγής. Συγκεκριμένα, η τελευταία είναι κάτοικος της
περιοχής, ενώ πλησίον της οικίας της, σε απόσταση περίπου
διακοσίων πενήντα μέτρων, υπάρχει αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας της
με ελαιόδενδρα, το ανατολικό τμήμα του οποίου συνορεύει με το
προαναφερθέν αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας ..... Στον ως άνω τόπο και
χρόνο, η ενάγουσα ευρισκόμενη στην οικία της μαζί με τον τότε
ανάπηρο και ήδη θανόντα σύζυγό της, αντιλήφθηκε φωτιά και
πυκνό καπνό στο σημείο που βρισκόταν το παραπάνω
αγροτεμάχιο της, ανησυχώντας δε τόσο για τα ελαιόδενδρα του
αγροτεμαχίου της όσο και για την οικία της, έσπευσε εκεί
προκειμένου να διαπιστώσει τί συμβαίνει. Πλησιάζοντας,
αντιλήφθηκε ότι η εστία φωτιάς ευρισκόταν εντός του όμορου
αγροτεμαχίου, ιδιοκτησίας ...., και χτυπώντας με κλαδί ελιάς τα
φλεγόμενα χόρτα κατά μήκος του ορίου των δύο αγροτεμαχίων,
επιχείρησε να την περιορίσει, προκειμένου αυτή να μην επεκταθεί
και εντός του δικού της αγροτεμαχίου. Τη στιγμή εκείνη, υπέστη
ηλεκτροπληξία, απώλεσε προσωρινά τις αισθήσεις της και
επέπεσε στο έδαφος, ενώ η φωτιά συνέχιζε να καίει. Εν τω μεταξύ,
την ίδια περίπου ώρα, ο .... (ενάγων της υπό I αγωγής), ανηψιός
της ...., ο οποίος εκτελούσε εργασίες επί του αγροτεμαχίου του,
που βρίσκεται στην ίδια περιοχή, αντιλήφθηκε την ύπαρξη καπνού
και κατευθύνθηκε στο σημείο της φωτιάς. Καταφθάνοντας,
αντίκρυσε την .... πεσμένη στο έδαφος και πλησιάζοντάς την,
προκειμένου να τη βοηθήσει, υπέστη και ο ίδιος ηλεκτροπληξία και
απώλεσε προσωρινά τις αισθήσεις του. Λίγο μετά, συνήλθε και
κατόρθωσε να περπατήσει προς τον κεντρικό δρόμο, προκειμένου

να αναζητήσει βοήθεια, οπότε και έγινε αντιληπτός από τον
διερχόμενο ...., ο οποίος και τον μετέφερε στο Κέντρο Υγείας .....
Σχεδόν ταυτόχρονα, στο σημείο της πυρκαγιάς έσπευσε με τη
μοτοσικλέτα του και ο ...., επίσης ανηψιός της ...., ο οποίος είχε
αντιληφθεί και εκείνος τον καπνό και είχε ειδοποιηθεί από άλλο
κάτοικο της περιοχής (το ....) ότι κινδύνευαν πρόσωπα από την
προκληθείσα πυρκαγιά. Φθάνοντας πλησίον της φωτιάς, άκουσε
γυναικεία φωνή να καλεί προς βοήθεια, πλησιάζοντας δε έτι
περαιτέρω, «τινάχθηκε» από ρεύμα λίγα μέτρα προς τα πίσω.
Συνερχόμενος αμέσως, αντιλήφθηκε ότι η γυναίκα που καλούσε
προς βοήθεια, ήταν η θεία του, ...., την οποία και ακολούθως
μετάφερε στο Νοσοκομείο .... Η ηλεκτροπληξία που υπέστησαν οι
.... και .... προκλήθηκε εκ του γεγονότος ότι εκείνοι, καίτοι δεν
ακούμπησαν, εντούτοις προσέγγισαν τον ηλεκτροφόρο αγωγό,
που είχε κρεμάσει και βρισκόταν λίγο πάνω από το έδαφος και
ηλεκτροδοτήθηκαν από αυτόν, εξαιτίας του ηλεκτρικού τόξου
(ηλεκτρικού πεδίου), που είχε δημιουργηθεί μεταξύ αυτών και του
αγωγού, ενώ αξιοσημείωτο είναι ότι στην ευθεία του πεσμένου
αγωγού απανθρακώθηκαν επιτόπου τρία ζώα (πιθανόν σκυλιά),
είτε λόγω άμεσης επαφής με τον αγωγό είτε λόγω του
δημιουργηθέντος ηλεκτρικού τόξου. Το ηλεκτρικό τόξο εκτεινόταν
από 5 έως 20 εκατοστά από τον αγωγό και ήταν αόρατο στους
παθόντες, όπως αόρατος ήταν, γενικότερα, και ο αγωγός, εξαιτίας,
κυρίως, των πυκνών καπνών, αλλά και του χρώματος αλουμινίου
που είχε αυτός.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι η θραύση της ξύλινης τραβέρσας που
είχε ως επακόλουθο τη δημιουργία καμπύλης του αγωγού,
οφείλεται προεχόντως στην παλαιότητα και τη φθορά αυτής, ενώ
στη θραύση της συνέτεινε και η, κατά την ημερομηνία του
ατυχήματος, έλλειψη δεύτερης τραβέρσας. Συγκεκριμένα, η
σημασία της ύπαρξης της δεύτερης τραβέρσας έγκειται στο ότι οι
οριζόντιοι αγωγοί (που συνδέονται μέσω μονωτήρων στις
τραβέρσες), λόγω του βάρους τους και του τεντώματος τους,
ασκούν μόνιμη δύναμη πάνω στην πρώτη τραβέρσα, η οποία
μεγαλώνει όταν υπάρχει άνεμος. Έτσι, πρέπει να τοποθετείται και
δεύτερη τραβέρσα ως «κόντρα» για να ενισχύει την άλλη στις
μετακινήσεις που δέχεται η τελευταία και στις διαρκείς δυνάμεις του
αγωγού. Σημειώνεται ότι, σε αδιευκρίνιστο χρόνο πριν το ατύχημα

και πάντως έως τις 10-12-2012 (βλ. προαναφερθείσα ../2014
ένορκη βεβαίωση), υπήρχε στην κολώνα και δεύτερη τραβέρσα,
ενώ τέτοια τοποθέτησε η «....» και μετά το ατύχημα. Η κρίση του
Δικαστηρίου για τις συνθήκες υπό τις οποίες προκλήθηκε το
επίδικο συμβάν, που είχε ως αποτέλεσμα την ηλεκτροπληξία των
.... και .... , στηρίζεται στο σύνολο του αποδεικτικού υλικού,
επιρρωνύεται δε από την από 16-9-2013 έκθεση
πραγματογνωμοσύνης που συνέταξε ο ...., μηχανολόγος-
ηλεκτρολόγος μηχανικός, ο οποίος διορίστηκε ως
πραγματογνώμονας στο πλαίσιο της αυτεπάγγελτης
προανάκρισης που διενήργησε η Πυροσβεστική Υπηρεσία ... και ο
οποίος διενήργησε αυτοψία την ημέρα του ατυχήματος. Ειδικότερα,
στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης αναφέρεται σε σχέση με τα
ουσιώδη ζητήματα της αιτίας της πτώσεως της τραβέρσας, της
ύπαρξης μονής (αντί διπλής) τραβέρσας και της πρόκλησης
ηλεκτροπληξίας από προσέγγιση των παθόντων στο αόρατο
ηλεκτρικό πεδίο ότι: «[...] Κατά την αυτοψία διαπίστωσα ότι υπήρχε
μια οριζόντια “τραβέρσα”, από όπου ξεκινά η διακλάδωση της Μ.Τ.
και τροφοδοτεί τον Μ.Σ. Στο ένα άκρο της ήταν σπασμένη, στο
σημείο όπου στερεώνεται η ασφάλεια και ο μονωτήρας αυτής. Ο
ένας αγωγός Μ.Τ. αιωρείτο, είχε κρεμαστεί σε καμπύλη τροχιά σε
μικρό ύψος ενός μέτρου περίπου από το έδαφος στο ενδιάμεσο
των στύλων. Αιωρείτο και το τμήμα τη «τραβέρσας» που είχε
σπάσει [...] Ο αγωγός Μ/Τ που αιωρείτο και είχε κρεμάσει σε
καμπύλη τροχιά σε μικρό ύψος από το έδαφος είχε έλθει σε επαφή
με τα κλαδιά ελαιόδεντρων που υπάρχουν στο σημείο αυτό. Κατά
μήκος του αγωγού αυτού είχαν καεί τα χορτάρια και τα κλαδιά των
ελαιόδεντρων [...] Κατά την γνώμη μου το ατύχημα αυτό οφείλεται
στην θραύση της μονής τραβέρσας ώστε να κρεμάσει ο
ηλεκτροφόρος αγωγός Μ/Τ σε καμπύλη τροχιά πλησίον του
εδάφους. Η απόσταση από το έδαφος ήταν τόσο μικρή ώστε
σχηματίστηκε ηλεκτρικό τόξο και να προκληθεί η πυρκαγιά από την
οποία έπαθε εγκαύματα η παθούσα ..... Ο παθών.... πλησίασε σε
μικρή απόσταση τον ηλεκτροφόρο αγωγό Μ/Τ ώστε να σχηματιστεί
μεταξύ αυτού και του αγωγού ηλεκτρικό τόξο και να υποστεί
καθολικά εγκαύματα από ηλεκτροπληξία [...] Η συγκεκριμένη
τραβέρσα έσπασε λόγω παλαιότητας και φθοράς αυτής». Η
ύπαρξη, εξάλλου, μονής τραβέρσας, αντί διπλής, επιβεβαιώνεται
και ϊ) από την έκθεση απλής αυτοψίας της προαναφερόμενης
Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, την ίδια την ημέρα του ατυχήματος

(16.5.2013), ϋ) από την αριθμόν πρωτοκόλλου
..Φ.706.6/27.8.2013 υποβλητική αναφορά της ίδιας Υπηρεσίας
προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κυπαρισσίας («[...] Στο νότιο
τμήμα της καμένης έκτασης υπάρχει ξύλινος στύλος διακλάδωσης
της ΔΕΗ από τον οποίο διέρχονται αγωγοί μέσης τάσης. Ο
συγκεκριμένος στύλος είχε στο ανώτατο σημείο του διπλή ξύλινη
τραβέρσα ενώ λίγο χαμηλότερα μονή ξύλινη τραβέρσα η οποία
συγκροτούσε τους αγωγούς που είχαν κατεύθυνση δυτική. Τμήμα
της μονής τραβέρσας είχε αποκοπεί για άγνωστους σε εμάς
λόγους, με αποτέλεσμα ο αγωγός που συγκροτούσε το τμήμα αυτό
να χαλαρώσει και η ελάχιστη απόσταση αυτού από το έδαφος να
είναι περίπου ένα μέτρο[...]»), καθώς και in) από την από 5-6-2013
ένορκη εξέταση του ...., τεχνίτη της ΔΕΗ, ο οποίος καταθέτοντας
στα πλαίσια της προανακριτικής διαδικασίας ανέφερε ότι « κατά
την άφιξή μου στον τόπο της βλάβης [...] περίπου στις 14:50
διαπίστωσα τα εξής [...] β. δεν υπήρχε επάνω στον στύλο της ΔΕΗ
η τραβέρσα [...] των ασφαλειών η οποία προφανώς είχε
καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς, καθώς επίσης είχε κοπεί και
τμήμα της δεύτερης τραβέρσας [...] με αποτέλεσμα ο αγωγός
αυτός να έχει χαλαρώσει, γ. Συνεπώς, λόγω της κατεστραμμένης
τραβέρσας, ο αγωγός της πρώτης φάσης λόγω έλλειψης επαρκούς
στήριξης ήταν χαλαρωμένος με αποτέλεσμα να φτάνει σε χαμηλό
ύψος από το έδαφος [...]».Από τα ανωτέρω, επομένως συνάγεται
ότι η πρώτη εναγομένη (...) η οποία εκμεταλλεύεται τον ξύλινο
στύλο απ’ όπου διερχόταν το ηλεκτροφόρο καλώδιο που
«κρέμασε» σε καμπύλη τροχιά, λόγω της θραύσης της μονής
ξύλινης τραβέρσας που το στήριζε, ευθύνεται, κατ’ αρχήν
αντικειμενικώς, για τη ζημία που προκλήθηκε, καθώς η - έστω-
μερική πτώση της τραβέρσας που στηρίζεται σε στύλο που είναι
στερεωμένος σε έδαφος και η συνακόλουθη δημιουργία καμπύλης
του ηλεκτροφόρου αγωγού, συνιστά «πτώση άλλου έργου», κατά
την έννοια της διάταξης του άρθρου 925ΑΚ (σκέψη Α της
παρούσας), που τεκμαίρεται- και εν προκειμένω αποδείχθηκε- ότι
προκλήθηκε, πρωτίστως, από τη φθορά, παλαιότητα και πλημμελή
συντήρηση του στύλου και ειδικότερα της τραβέρσας που έσπασε.
Η αντικειμενική δε ευθύνη της πρώτης εναγομένης ενισχύεται από
το γεγονός ότι από την επίδικη εγκατάσταση (στύλος- τραβέρσα-
αγωγός) εκπορεύεται ένας ιδιαίτερος κίνδυνος που αφενός δεν
μπορεί να ελεγχθεί με την καταβολή της απαιτούμενης στις
συναλλαγές επιμέλειας και αφετέρου απειλεί τη σωματική βλάβη

και την περιουσία των ατόμων που είναι υποχρεωμένα να
εκτίθενται σ` αυτόν. Τούτο συνεπάγεται ότι η πρώτη εναγομένη ως
κάτοχος και εξουσιαστής μιας τέτοιας πηγής ιδιαίτερων κινδύνων
ευθύνεται έναντι τρίτων για της ζημίες που προκαλούνται από τη
λειτουργία τους, αφού, άλλωστε, αυτή αντλεί οφέλη από την
επίδικη εγκατάσταση, ανεξάρτητα από το αν η πρόκληση της
ζημίας οφείλεται ή όχι σε υπαιτιότητα κάποιου υπαλλήλου ή
οργάνου της.

Εξάλλου, ανεξαρτήτως της αντικειμενικής της ευθύνης εκ της
διάταξης του άρθρου 925 ΑΚ, η πρώτη εναγομένη, ευθύνεται για
τη θραύση της μονής τραβέρσας και την πτώση του ηλεκτροφόρου
αγωγού - συνακόλουθα και την ηλεκτροπληξία που υπέστησαν οι
.... και .... και των περαιτέρω συνεπειών αυτής (βλ, αναλυτικά
παρακάτω), και με βάση τις γενικές περί αδικοπραξιών διατάξεις
(ΑΚ 922,914), ως προστήσασα, καθώς οι προστηθέντες της, από
αμέλεια τους, ήτοι από έλλειψη της προσοχής και επιμέλειας που
μπορούσαν και όφειλαν κατά τις περιστάσεις να καταβάλουν, (α)
δεν μερίμνησαν για την αντικατάσταση της πιο πάνω παλαιάς και
φθαρμένης τραβέρσας, (β) ούτε και για την έγκαιρη
επανατοποθέτηση της δεύτερης τραβέρσας που θα παρείχε
στήριξη στην πρώτη, ενώ περαιτέρω (γ), μολονότι υπήρξε διαρροή
ρεύματος στην περιοχή της πτώσης του αγωγού αφενός μεν
παρέλειψαν να δώσουν εντολή για την άμεση διακοπή του
ηλεκτρικού ρεύματος στον πεσμένο αγωγό και αφετέρου
παρέλειψαν να εγκαταστήσουν σύστημα ασφαλείας που θα
διέκοπτε αυτομάτως τη ροή του ρεύματος και θα απαγόρευε την
επάνοδό αυτής πριν τη διαπίστωση του λόγου διαρροής και της
αποκατάστασης της βλάβης (βλ. από 20-6-2013 τεχνική έκθεση ....
που προσκομίζουν οι ενάγοντες της υπό I αγωγής). Εξάλλου, οι
ισχυρισμοί της πρώτης εναγομένης, δια των οποίων αμφισβητείται
η υπαιτιότητά της, καθώς και η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου
μεταξύ του ζημιογόνου γεγονότος και του επιζήμιου αποτελέσματος
(ηλεκτροπληξία των παθόντων), λόγω του ότι η πτώση της
τραβέρσας δεν οφείλεται σε ελαττωματική κατασκευή ή πλημμελή
συντήρηση του έργου, άλλα σε έτερο λόγο, δεν αποδείχθηκαν.
Ειδικότερα, δεν αποδείχθηκε ότι η θραύση της τραβέρσας
προκλήθηκε είτε από πτώση κεραυνού είτε από καύτρες φωτιάς,
που επικάθισαν στην τραβέρσα και άρχισαν να τη «σιγοκαίουν»,

αφού από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν προέκυψε ότι υπήρξε
πτώση κεραυνού στην κολώνα την ημέρα του ατυχήματος - δεν
υπήρξαν καν αντίστοιχα καιρικά φαινόμενα την ημέρα εκείνη (βλ.
από 21-6-2013 πιστοποιητικό Ε.Μ.Υ) - αλλά ούτε και τις
προηγούμενες ημέρες, αφού, μάλιστα, σε τέτοια περίπτωση, θα
είχαν δημιουργηθεί στην κολώνα ίχνη από την πτώση του
κεραυνού (διαρροής, κάπνας ή αλλοιώσεων υλικού), ενώ τέτοια
ίχνη δεν υπήρχαν (βλ. όμοια και την προαναφερθείσα έκθεση
πραγματογνωμοσύνης). Αντίθετο συμπέρασμα δεν δύναται να
συναχθεί ούτε από τη συνταχθείσα στις 20-4-2015 τεχνική έκθεση
του ...., ομότιμου καθηγητή του τμήματος ηλεκτρολόγων μηχανικών
του Πανεπιστημίου ..., που προσκομίζει η πρώτη εναγομένη προς
θεμελίωση αυτού του ισχυρισμού της, καθώς στην έκθεση αυτή
αναφέρεται η πτώση κεραυνού ως θεωρητική - υποθετική εκδοχή,
που επέφερε την έναρξη της βλάβης (βλ. αναφορές της έκθεσης
στη σελ. 23 αυτής «η πτώση κεραυνού [...] θα μπορούσε να
προκαλέσει [...] τη ροή σχετικά μεγάλων ρευμάτων, τα οποία θα
μπορούσαν να επιφέρουν υπερθερμάνσεις και αναφλέξεις»),
χωρίς, ωστόσο, καμία αναφορά σε πραγματικά περιστατικά που να
θεμελιώνουν την εκδοχή αυτή στην προκειμένη περίπτωση.
Επίσης, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προέκυψε ότι
είχε υπάρξει την ίδια ημέρα (πριν το επίδικο ατύχημα) φωτιά
πλησίον της κολώνας, αλλά ούτε και τις προηγούμενες ημέρες,
αφού, μάλιστα, σε τέτοια περίπτωση, επίσης θα είχαν
δημιουργηθεί στην κολώνα και ιδίως στο κάτω μέρος της, ίχνη από
τη φερόμενη φωτιά, πλην όμως, τέτοια ίχνη δεν υπήρχαν.
Άλλωστε, με βάση και τα διδάγματα της κοινής πείρας, δεν κρίνεται
πειστικό να «σιγοκαίει» φωτιά στις τραβέρσες, να μη γίνει αυτή
αντιληπτή με την εκδήλωση καπνού και στη συνέχεια να εκδηλωθεί
αυτή μετά από μία ή περισσότερες ημέρες και να κάψει τις
τραβέρσες.

Εξάλλου, σημειώνεται ότι όλως αβασίμως η πρώτη εναγομένη
επιχειρεί να συσχετίσει το επίδικο συμβάν με έτερη φωτιά που κατά
τους ισχυρισμούς της ενάγουσας .... εκδηλώθηκε στις 10:00 το
πρωί της ίδιας ημέρας, αφού η πρωινή αυτή φωτιά ήταν μικρής
έκτασης και εκδηλώθηκε κατά μήκος της εθνικής περιφερειακής
οδού ...., ήτοι σε διαμετρικά αντίθετο σημείο από τον τόπο του
επίδικου συμβάντος (βλ. ένορκη κατάθεση στο ακροατήριο της ....),

με το οποίο και ουδόλως συνδέεται. Ομοίως, δεν αποδείχθηκε ο
ισχυρισμός της πρώτης εναγομένης και του τρίτου εναγομένου της
υπό II αγωγής, ότι κατά την ημέρα που έλαβε χώρα το συμβάν
υφίστατο και δεύτερη τραβέρσα που παρείχε στήριξη στην πρώτη
που έσπασε. Συγκεκριμένα, τόσο στην προαναφερθείσα τεχνική
έκθεση ...., που προσκομίζει η πρώτη εναγομένη όσο και στη
συνταχθείσα στις 17-4-2015 τεχνική έκθεση του ...., ηλεκτρολόγου
μηχανικού, που προσκομίζει ο τρίτος εναγόμενος αναφέρεται ότι
στα πειστήρια που βρίσκονται στην Πυροσβεστική Υπηρεσία,
περιλαμβάνονται υπολείμματα που δεν μπορούν παρά να
αντιστοιχούν σε δύο τραβέρσες και συγκεκριμένα περιλαμβάνονται
τρία άκρα, ήτοι οι δύο άκρες της τραβέρσας στην οποία ήταν
τοποθετημένοι οι ασφαλειοαποζεύκτες και ένα τμήμα της
τραβέρσας που ήταν τοποθετημένοι οι μονωτήρες, το οποίο ήταν
καμένο από το ένα του άκρο. Το γεγονός, ωστόσο, αυτό, καίτοι
αποδεικνύει ότι, όπως προαναφέρθηκε, σε αδιευκρίνιστο χρόνο
πριν το ατύχημα και πάντως έως τις 10-12-2012, υπήρχε στην
κολώνα και δεύτερη τραβέρσα, εντούτοις, δεν αποδεικνύει την
ύπαρξη τραβέρσας κατά την ημέρα του ατυχήματος ούτε αναιρεί το
πόρισμα της πυροσβεστικής υπηρεσίας στην αυτοψία, που
περιγράφει - ρητώς- την ύπαρξη μίας τραβέρσας, το δε πόρισμα
αυτό αξιολογείται ως ιδιαιτέρως αξιόπιστο, καθώς η αυτοψία, όπως
προαναφέρθηκε, διενεργήθηκε την ημέρα που έλαβε χώρα το
συμβάν, ήτοι πριν ακόμη απομακρυνθούν τα ευρήματα. Εξάλλου,
όπως κατέθεσε ο μάρτυρας των εναγόντων, ηλεκτρολόγος -
μηχανολόγος μηχανικός, η απουσία της δεύτερης τραβέρσας, ήδη
προ του ατυχήματος, δεν αναιρείται εκ του γεγονότος ότι
εξακολουθούσε να λειτουργεί το δίκτυο της ..., αφού, έστω και με
σπασμένη τη μία τραβέρσα, είναι δυνατό να λειτουργεί
απρόσκοπτα το δίκτυο, όπως και εν προκειμένω, συνέβη,
δεδομένου ότι ο αγωγός εξακολουθούσε να ηλεκτροδοτείται όχι
μόνο μετά την πτώση της πρώτης (και ήδη ελλείπουσας κατά την
ημέρα του ατυχήματος) τραβέρσας αλλά και μετά τη θραύση της
εναπομείνασας δεύτερης. Ακόμη, πάντως, κι αν ήθελε υποτεθεί ότι
υπήρχε και την ημέρα του ατυχήματος δεύτερη τραβέρσα, ο
ισχυρισμός αυτός προβάλλεται αλυσιτελώς εκ μέρους της πρώτης
εναγομένης, αφού η ύπαρξη της δεύτερης τραβέρσας δεν θα
αναιρούσε την ευθύνη της για την πτώση, τελικά, του
ηλεκτροφόρου αγωγού, η οποία (πτώση) τεκμαίρεται κατ’ άρθρο
925 ΑΚ ότι οφείλεται στην πλημμελή συντήρηση των τραβερσών,

ενώ δεν προέκυψε ανταποδεικτικώς ότι οφείλεται σε ανωτέρα βία ή
ενέργεια τρίτου.

Σε κάθε περίπτωση, η .... όφειλε και μπορούσε, δια των
προστηθέντων της, να έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να
στερεωθεί επαρκώς ο αγωγός πάνω στην ξύλινη κολώνα και έτσι
να αποτραπει η πτώση του και επομένως - και υπό την εκδοχή ότι
υπήρχαν κατά την ημέρα του ατυχήματος δύο τραβέρσες- ,
διατηρείται, λόγω της αμελούς παράλειψης λήψεως των ανωτέρω
μέτρων, η ευθύνη της, κατά τα άρθρα 914 και 922 ΑΚ. Για τον ίδιο
λόγο, η ευθύνη της πρώτης εναγομένης παραμένει και υπό την
υποστηριζόμενη από τον τρίτο εναγόμενο της υπό II αγωγής, ....,
εκδοχή, σύμφωνα με την οποία η πτώση του αγωγού προήλθε
ένεκα ηλεκτρικής βλάβης (δυσλειτουργίας) που συνέβη στο
μονωτικό μηχανισμό λειτουργίας του ηλεκτρικού εξοπλισμού, που
βρισκόταν επί του στύλου και ειδικότερα, λόγω του φαινομένου της
υπερπήδησης (“flashover”) των μονωτήρων, που δημιουργήθηκε
από συσσωρευμένη ποσότητα περιβαλλοντικής ρύπανσης στις
εξωτερικές επιφάνειες του μονωτικού μηχανισμού και που
προκάλεσε πυρκαγιά. Ο ισχυρισμός αυτός, ανεξαρτήτως του ότι
δεν αποδείχθηκε (μη αναιρουμένου τούτου εκ της
προσκομισθείσας από τον τρίτο εναγόμενο από 17-4-2015
τεχνικής έκθεσης του ηλεκτρολόγου μηχανικού ...., η οποία λόγω
του χρόνου σύνταξής της, ήτοι σχεδόν δύο έτη μετά το συμβάν
κρίνεται λιγότερο αξιόπιστη σε σχέση με την προαναφερθείσα από
16-9-2013 έκθεση πραγματογνωμοσύνης που συνέταξε ο ....
κατόπιν αυτοψίας που διενήργησε την ημέρα του ατυχήματος), σε
κάθε περίπτωση, δεν αναιρεί την ευθύνη της πρώτης εναγομένης,
η οποία οφείλει αφενός μεν να συντηρεί το δίκτυο που
εκμεταλλεύεται προβαίνοντας σε τακτικό καθαρισμό του, ώστε να
αποφεύγεται αυτό το ενδεχόμενο και αφετέρου να διατηρεί
σύγχρονο εξοπλισμό, τοποθετώντας μονωτήρες από υλικά που
δεν δύνανται να προκαλέσουν τέτοιο φαινόμενο.

Τέλος, αβάσιμος είναι και ο ισχυρισμός της πρώτης εναγομένης
περί συνυπαιτιότητας (άρθρο 300 ΑΚ) των παθόντων, .... και ....,
για την ηλεκτροπληξία που υπέστησαν εκείνοι, λόγω του ότι δεν
ειδοποίησαν την Πυροσβεστική Υπηρεσία αλλά πλησίασαν στην

περιοχή που είχε εκδηλωθεί ο καπνός για να διαπιστώσουν τι
συμβαίνει. Και τούτο διότι η παράλειψή τους αυτή δεν τελεί σε
αιτιώδη συνάφεια με τις σωματικές βλάβες τους, όπως αυτές θα
εκτεθούν κατωτέρω, οι οποίες δεν προκλήθηκαν από την πυρκαγιά
αλλά από την ηλεκτροπληξία που υπέστησαν αυτοί και σε κάθε
περίπτωση, τυχόν σωματικές βλάβες των παθόντων από φωτιά
προκλήθηκαν αφότου εκείνοι επλήγησαν προηγουμένως από τον
ηλεκτροφόρο αγωγό.

Επιπλέον δεν υφίσταται αμελής συμπεριφορά των εναγόντων,
επειδή δεν περίμεναν την έλευση της πυροσβεστικής, αλλά
μετέβησαν στο σημείο εκδήλωσης του καπνού. Και τούτο διότι οι
ενάγοντες θα μπορούσαν, σε περίπτωση που διαπίστωναν την
ύπαρξη πυρκαγιάς, να περιορίσουν, μέχρι την έλευση της
πυροσβεστικής - με τη συνδρομή μάλιστα και άλλων κατοίκων της
περιοχής που προφανώς θα αντιλαμβάνονταν και εκείνοι την
πυρκαγιά - την επέκταση της πυρκαγιάς, η οποία σε διαφορετική
περίπτωση απειλούσε το αγροτεμάχιο της ενάγουσας ..... Ομοίως,
αβάσιμος είναι και ο ισχυρισμός της πρώτη εναγομένης περί
συντρέχοντος πταίσματος του ενάγοντος ...., επειδή εκείνος
ακούμπησε τον ηλεκτροφόρο αγωγό, που είχε πλησιάσει στο
έδαφος. Τούτο διότι, όπως προαναφέρθηκε, ο ενάγων δεν υπέστη
ηλεκτροπληξία, επειδή ακούμπησε τον αγωγό, αλλά, απλώς και
μόνο, προεσεγγίζοντάς τον, λόγω του ηλεκτρικού τόξου
(ηλεκτρικού πεδίου), που είχε δημιουργηθεί μεταξύ αυτών και του
αγωγού, εκτεινόταν από 5 έως 20 εκατοστά από τον αγωγό και
ήταν αόρατο στους παθόντες. Επισημαίνεται, πάντως, ότι δεν θα
μπορούσε να αποδοθεί υπαιτιότητα (αποκλειστική ή έστω
συντρέχουσα) στους ενάγοντες ακόμη κι αν εκείνοι ακουμπούσαν
τον αγωγό, αφού αφενός μεν εξαιτίας, κυρίως, των πυκνών
καπνών, αλλά και του χρώματος αλουμινίου που είχε αυτός, ήταν
αδύνατον να τον αντιληφθούν και αφετέρου, με κριτήριο την
επιμέλεια του μέσου συνετού ανθρώπου, δεν μπορούσαν ούτε
όφειλαν να προβλέψουν την προηγούμενη πτώση του
ηλεκτροφόρου αγωγού. Εντεύθεν έπεται ότι αποκλειστικώς υπαίτια
για τη ζημία που προκλήθηκε στους ενάγοντες είναι η πρώτη
εναγομένη, το δε αίτημα της τελευταίας περί διενέργειας αυτοψίας,
τεχνικής και κτηνιατρικής πραγματογνωμοσύνης πρέπει να
απορριφθεί ως ουσιαστικώς αβάσιμο, πρωτίστως, διότι το

υπάρχον αποδεικτικό υλικό, παρείχε τις αναγκαίες αποδείξεις
προκειμένου να δημιουργηθεί πλήρη δικανική πεποίθηση του
Δικαστηρίου για τα ουσιώδη επίδικα ζητήματα που αφορούν τις
συνθήκες υπό τις οποίες έλαβε χώρα το ατύχημα και σε κάθε
περίπτωση, διότι η κατάσταση που ζητείται να διαγνωσθεί με
αυτοψία ή πραγματογνωμοσύνη είναι αλλοιωμένη εκ της παρόδου
σχεδόν τριών ετών από το επίδικο συμβάν (ΕφΚρ 180/1990 ΤΝΠ
ΝΟΜΟΣ).

Ωστόσο, δεν αποδείχθηκε ότι εις εκ των υπαίτιων
προστηθέντων της πρώτης εναγόμενης που ευθύνεται για το
επίδικο συμβάν είναι και ο τρίτος εναγόμενος της υπό II
αγωγής, ...., αφού η θραύση της τραβέρσας, η πτώση του
αγωγού και η συνέχιση ηλεκτροδότησης αυτού, δεν μπορεί να
αποδοθεί ούτε καν σε ελαφρά αμέλειά του. Ειδικότερα, ο
προαναφερόμενος είχε υπογράψει ως ανάδοχος με τη «.....» την
από 15-7-2012 σύμβαση, με την οποία είχε αναλάβει το έργο :
«Επιθεώρηση Δικτύων ΜΤ και Υποσταθμών της περιοχής ....»,
στην οποία (περιοχή) περιλαμβανόταν και εκείνη, στην οποία έγινε
η πτώση του ηλεκτροφόρου αγωγού. Η διάρκεια της σύμβασης
ορίστηκε για χρονικό διάστημα 70 εργάσιμων ημερών, αρχής
γενομένης την 17η-9-2012 και έληξε στις 31-10-2012 (βλ. από 4-
12-2012 πρωτόκολλο οριστικής παραλαβής), ήτοι 6 1/2 μήνες πριν
το επίδικο συμβάν. Εξαιτίας της χρονικής αυτής απόστασης,
δεν μπορεί να συναχθεί αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ των
συνθηκών του ατυχήματος και του τρόπου παροχής του έργου
που είχε αναλάβει ο ...., την καλή εκτέλεση του οποίου,
εξάλλου, παρακολουθούσε η «....», χωρίς να διατυπώσει
αιτιάσεις κατά του αναδόχου. Άλλωστε, στην επιθεώρηση των
δικτύων, που είχε αναλάβει ο τρίτος εναγόμενος, δεν
προκύπτει ότι περιλαμβανόταν και η συντήρηση των δικτύων
και η αποκατάσταση τυχόν βλαβών τους, αφού τέτοια
υποχρέωση του αναδόχου δεν αναγράφεται στο περιεχόμενο
της ίδιας σύμβασης, ούτε η έννοια της συντήρησης
εντάσσεται άνευ ετέρου στην έννοια της επιθεώρησης. Τούτο
δε ενισχύεται από το γεγονός ότι στα δελτία επιθεώρησης που
συνέτασσε ο προαναφερόμενος, κατά την εκτέλεση της
εργασίας του, συμπλήρωνε μόνο τη στήλη της επιθεώρησης,
ενώ οι εργασίες συντήρησης γίνονταν από συνεργεία της

πρώτης εναγομένης (βλ. προσκομιζόμενα μετ’ επικλήσεως
δελτίο επιθεώρησης και ημερήσια προγράμματα
συντήρησης). Εξάλλου, ο τρίτος εναγόμενος, κατά την
επιθεώρηση του δικτύου δεν είχε τη δυνατότητα να αντιληφθεί
τη φθορά και παλαιότητα της τραβέρσας που έσπασε, διότι το
έργο του εκτελείτο, κατά τους όρους της σύμβασης, από το
έδαφος δια «γυμνού οφθαλμού» (βλ. άρθρο 1 παρ. 2.1 της
σύμβασης) και με κιάλια, ενώ περαιτέρω, όπως αποδείχθηκε,
η πρώτη εναγομένη δεν είχε παραδώσει στον τρίτο
εναγόμενο, όπως προβλεπόταν στη σύμβαση, θερμοκάμερα
(βλ. ανωτέρω ../2014 ένορκη βεβαίωση). Επομένως, η υπό II
αγωγή, καθ’ο μέρος στρέφεται κατά του τρίτου εναγομένου,
πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικούς αβάσιμη και να
καταδικασθεί η ενάγουσα της αγωγής αυτής, ...., λόγω της
ήττας της (άρθρο 176 ΚΠολΔ), στα δικαστικά του έξοδα, κατά
τα οριζόμενα στο διατακτικό της παρούσας.
(…)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΕΙ τις από 11-11-2014 (αριθμ. καταθ.
…………………) και από 17-11-2014 (αριθμ. καταθ.
……………………) αγωγές.
ΚΑΤΑΡΓΕΙ τη δίκη ως προς τους δεύτερη και τρίτο των
εναγομένων της από 11-11-2014 αγωγής και ως προς τη δεύτερη
εναγομένη της από 17-11-2014 αγωγής.
ΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των λοιπών διαδίκων.
I. ΔΕΧΕΤΑΙ ΕΝ ΜΕΡΕΙ την από 11-11-2014 (αριθμ. καταθέσεως
129323/3755/19-11-2014) αγωγή.
ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ την πρώτη εναγομένη να καταβάλει
1. στον πρώτο ενάγοντα (....) ϊ) το ποσό των τετρακοσίων
εβδομήντα εννέα χιλιάδων πεντακοσίων πενήντα και ογδόντα δύο
λεπτών (479.550,82 €) με το νόμιμο τόκο από την επομένη της
επίδοσης της αγωγής και ϋ) το ποσό των χιλίων εκατόν
δεκατεσσάρων ευρώ και εβδομήντα οκτώ λεπτών (1.014,78
€) το μήνα από 17-5-2016 έως και 16-5-2018, προκαταβολικά την
πρώτη ημέρα κάθε αντίστοιχου μήνα, με τους νόμιμους τόκους
από την επομένη κατά την οποία κάθε δόση είναι απαιτητή και

2. στη δεύτερη ενάγουσα (....) το ποσό των εκατό ευρώ (100,00€)
το μήνα από 16-5-2013 έως 16-5-
2018, προκαταβολικά την πρώτη ημέρα κάθε αντίστοιχου μήνα, με
τους νόμιμους τόκους για τις προ της επίδοσης της αγωγής,
δόσεις, από την επομένη της επίδοσης της αγωγής για δε τις
επόμενες δόσεις από την επομένη κατά την οποία κάθε δόση είναι
απαιτητή.
ΚΗΡΥΣΣΕΙ την απόφαση, ως προς το επιδικασθέν στον πρώτο
ενάγοντα ποσό, εν μέρει προσωρινώς εκτελεστή, για το ποσό των
διακοσίων χιλιάδων ευρώ (200.000€).
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την πρώτη εναγομένη σε μέρος των δικαστικών
εξόδων του πρώτου ενάγοντος ποσού ευρώ δεκαοκτώ χιλιάδων
(18.000€) και σε μέρος των δικαστικών εξόδων της δεύτερης
ενάγουσας, ποσού τριακοσίων ευρώ (300€).
II. ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 17-11-2014 (αριθμ. καταθέσεως
128943/3739/18-11-2014) αγωγή ως προς τον τρίτο εναγόμενο.
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την ενάγουσα στα δικαστικά έξοδα του τρίτου
εναγομένου, ποσού εννέα χιλιάδων ευρώ (9.000€)
ΔΕΧΕΤΑΙ ΕΝ ΜΕΡΕΙ την αγωγή ως προς την πρώτη εναγομένη.
ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ την πρώτη εναγομένη να καταβάλει στην ενάγουσα
(....) το ποσό των εβδομήντα δύο χιλιάδων εκατόν πέντε ευρώ
(72.105,00€), με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης
της αγωγής.
ΚΗΡΥΣΣΕΙ την απόφαση εν μέρει προσωρινώς εκτελεστή για το
ποσό των σαράντα χιλιάδων ευρώ (40.000€)
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την πρώτη εναγομένη σε μέρος των δικαστικών
εξόδων της ενάγουσας, ποσού δύο χιλιάδων εννιακοσίων ευρώ
(2.900€).
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 7-1-2016.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό
του, χωρίς να είναι παρόντες οι διάδικοι ή οι πληρεξούσιοι
δικηγόροι τους, στις 18-3-2016.